Deel deze pagina

Verzenden

Fosfor in de landbouwbodem

Indien het fosforgehalte in een landbouwbodem hoger is dan de streefzone, kan bespaard worden op de bemestingsdosis. Bij overmatige bemesting zal fosfor zich ophopen in de bovenste lagen van de bodem tot een welbepaalde vastleggingscapaciteit bereikt is. Daarna treedt fosfaatdoorslag naar de diepere bodemlagen op en eventueel ook naar het grondwater. Via het grondwater kan dit ook de kwaliteit van oppervlaktewater beïnvloeden. Daarnaast leidt erosie van sterk fosfaat bemeste bodems ook tot een hoge fosfaatbelasting van het oppervlaktewater. Dit leidt tot negatieve effecten voor de ecologische kwaliteit van het oppervlaktewater. Deze indicator geeft enkel de bemestingstoestand in de bovenste bewortelde bodemlaag weer en hieruit kunnen geen conclusies over fosfaatverzadiging van de landbouwbodem getrokken worden. Een fosforgehalte boven de streefzone betekent wel dat er overbemest is.
Uw eigen indicatorrapport
Voeg deze fiche toe aan uw eigen 'Indicatorrapport à la carte' door hierboven aan te klikken.
D P S I R

Figuren

Fosfor in de landbouwbodem (Vlaanderen, 1982-2011)

Bron: Bodemkundige Dienst van België
Cijfers in Excel.


Verloop

Trendbreuk?

Tot 2007 steeg het aandeel akkerpercelen met fosforgehalte boven de streefzone. Bij het gebruik van dierlijke mest, was de gangbare landbouwpraktijk vooral gericht op de stikstofgift. Zo gaven landbouwers vaak automatisch te veel fosfor ten opzichte van de fosforbehoefte van het gewas.

De daling sinds 2008, zowel bij akkerland als weiland, is positief te noemen. Om van een duidelijke evolutie te spreken, moet deze daling zich de komende jaren verderzetten. De daling is veroorzaakt door de prijsstijging van kunstmest en door de gewijzigde mestwetgeving. In de periode 2007-2010 was het toedienen van fosfaat-kunstmest verboden, op enkele uitzonderingen na. Vanaf 2011 is fosfaat kunstmest weer toegestaan, behalve in derogatiegebieden, waar landbouwers ruimere bemestingsnormen voor dierlijke mest krijgen toebedeeld. Daarnaast zijn ook de normen voor fosfaat uit dierlijke mest aangescherpt in de periode 2008-2013. Aangezien er een rechtstreeks verband bestaat tussen fosfaatbemesting en de fosfaattoestand van percelen, heeft een verminderde fosfaatbemesting geresulteerd in een lagere fosfaattoestand van de Vlaamse landbouwpercelen.

Meer info

Verwante indicator is het Overschot op de bodembalans van de landbouw

Informatie over bemestingsnormen is beschikbaar in de brochures Normen en richtwaarden mestdecreet

Informatie over het kunstmestgebruik in de landbouw  is beschikbaar in het rapport Gebruik van energie, gewasbescherming, water en kunstmest in de Vlaamse landbouw. Resultaten op basis van het Landbouwmonitoringsnetwerk 2005-2011

DPSI-R (de verstoringsketen)

De verstoringsketen is een veelgebruikt analysekader in de internationale milieurapportering. De keten schematiseert de oorzaken tot en met de gevolgen van de milieuproblemen.

Schakel 1 Driving forces (Maatschappelijke activiteiten) de onderliggende oorzaken van de milieuproblemen (productie, consumptie, transport, recreatie, enz.)
Schakel 2 Pressure (Druk) de directe oorzaken van de verstoringen brongebruik (energie, water, ruimte, grondstoffen) emissies (lozingen naar lucht, water en bodem, afval)
Schakel 3 State (Toestand) de resulterende toestand in lucht, water en bodem
Schakel 4 Impact (Impact) een inschatting van de negatieve gevolgen van de milieukwaliteit voor mens, natuur en economie
Schakel 5 Response (Respons) het (beleids)antwoord op deze verstoringen

Indicators



DPSIR-chain

The DPSI-R chain is a frequently used analysis framework in international environmental reporting. The DPSI-R chain outlines the causes to the impacts of environmental problems.

Link 1 Driving forces the underlying causes of environmental problems (production, consumption, transportation, recreation, etc.)
Link 2 Pressure the direct causes of the disturbances from resource use (energy, water, space, materials) and emissions (discharges to air, water and soil, waste)
Link 3 State the resulting state in air, water and soil
Link 4 Impact an estimate of the negative effects of the environmental quality for man, nature and economy
Link 5 Response the (policy) response to these disturbances

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Terug naar overzicht