Deel deze pagina

Verzenden

Spoedhospitalisaties door blootstelling aan verhoogde ozonconcentraties

Blootstelling aan verhoogde ozonconcentraties (O3) kan bij de mens gezondheidseffecten veroorzaken door de sterke oxiderende eigenschappen van ozon. Uit epidemiologische studies werd een indicator afgeleid die het aantal extra spoedhospitalisaties omwille van ademhalingsklachten door verhoogde ozonconcentraties bij 65-plussers weergeeft. Deze indicator is gebaseerd op de SOMO35/365 of 366 (het over een jaar gesommeerde overschot van de dagelijkse hoogste 8-uursgemiddelde ozonconcentraties boven 35 ppb of 70 µg/m3 gedeeld door het aantal dagen). Het verband tussen de SOMO35 en het aantal hospitalisaties is lineair bij de beschouwde ozonconcentraties.

Aanvullend wordt de gezondheidsimpact van ozon ook opgevolgd via de indicator ‘Longfunctievermindering (FEV1) door blootstelling aan ozonpiekconcentraties’. De indicator longfunctievermindering houdt verband met ozonpiekblootstellingen gedurende een beperkt aantal dagen per jaar, de indicator spoedhospitalisaties is gerelateerd aan verhoogde ozonconcentraties doorheen het jaar. Ook qua beschouwde leeftijdsgroep zijn de indicatoren verschillend. De longfunctievermindering wordt berekend voor personen tussen 5 en 55 jaar. Boven 55 jaar is er slechts een minimaal effect meer van verhoogde ozonconcentraties op de longfunctie, maar neemt het aantal extra spoedhospitalisaties voor ademhalingsklachten toe. De indicator spoedhospitalisaties wordt berekend voor 65-plussers.

Uw eigen indicatorrapport
Voeg deze fiche toe aan uw eigen 'Indicatorrapport à la carte' door hierboven aan te klikken.
D P S I R

Figuren

Verloop

In 2014 zorgden verhoogde ozonconcentraties voor 781 extra spoedhospitalisaties bij 65-plussers. Tijdens de laatste 8 jaren werden geen pieken waargenomen in het verloop van de SOMO35. Het aantal extra hospitalisaties schommelde tussen 572 en 781 gevallen per jaar.

In de periode 2000-2014 werd in Vlaanderen het grootste aantal extra spoedhospitalisaties door ozonblootstelling vastgesteld in de jaren 2003 en 2006. Het ging respectievelijk om 1371 en 1124 gevallen, het aantal lag in 2003 dus nog 22 % hoger dan in 2006. Dit betekent dat in 2003 doorheen het jaar hogere ozonconcentraties gemeten werden dan in 2006. Ter vergelijking: de procentuele longfunctievermindering lag ook hoog in 2003 en 2006, maar was voor beide jaren quasi identiek. Dit wijst erop dat zowel in 2003 als in 2006 relatief hoge ozonpieken voorkwamen.

Het jaar 2001 was een piekjaar bij de indicator procentuele longfunctievermindering. Bij de indicator hospitalisaties wordt dit patroon niet teruggevonden. Dit wijst erop dat 2001 een jaar was met relatief hoge ozonpieken, maar waarin het gemiddelde van de dagelijkse overschrijdingen van 70 µg/m3 ozon minder uitgesproken was.

De blootstelling aan ozon en de ingeademde dosis hangen sterk af van het persoonlijk gedrag. Zo zijn de concentraties veel lager binnen in huis en in de ochtend. Tijdens activiteiten buitenhuis en activiteiten die een fysieke inspanning vergen, is de blootstelling hoger. Daarom wordt aan gevoelige groepen gevraagd geen zware fysieke inspanningen te verrichten in buitenlucht tijdens de uren met de hoogste concentraties.

De impact van troposferisch ozon op de gezondheid kan verminderd worden door ofwel de concentraties ofwel de blootstelling en gerelateerde dosis te verminderen. Lagere concentraties kunnen bereikt worden door een regionaal en internationaal beleid van emissiereducties van ozonprecursoren, op korte termijn spelen meteorologische factoren een grote rol.

DPSI-R (de verstoringsketen)

De verstoringsketen is een veelgebruikt analysekader in de internationale milieurapportering. De keten schematiseert de oorzaken tot en met de gevolgen van de milieuproblemen.

Schakel 1 Driving forces (Maatschappelijke activiteiten) de onderliggende oorzaken van de milieuproblemen (productie, consumptie, transport, recreatie, enz.)
Schakel 2 Pressure (Druk) de directe oorzaken van de verstoringen brongebruik (energie, water, ruimte, grondstoffen) emissies (lozingen naar lucht, water en bodem, afval)
Schakel 3 State (Toestand) de resulterende toestand in lucht, water en bodem
Schakel 4 Impact (Impact) een inschatting van de negatieve gevolgen van de milieukwaliteit voor mens, natuur en economie
Schakel 5 Response (Respons) het (beleids)antwoord op deze verstoringen

Indicators



DPSIR-chain

The DPSI-R chain is a frequently used analysis framework in international environmental reporting. The DPSI-R chain outlines the causes to the impacts of environmental problems.

Link 1 Driving forces the underlying causes of environmental problems (production, consumption, transportation, recreation, etc.)
Link 2 Pressure the direct causes of the disturbances from resource use (energy, water, space, materials) and emissions (discharges to air, water and soil, waste)
Link 3 State the resulting state in air, water and soil
Link 4 Impact an estimate of the negative effects of the environmental quality for man, nature and economy
Link 5 Response the (policy) response to these disturbances

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Terug naar overzicht