Deel deze pagina

Verzenden

Vissen

De visgemeenschap is één van de kwaliteitselementen die de ecologische toestand van waterlopen bepalen. Steunend op de natuurlijke kenmerken van de visgemeenschap is er voor elk watertype een scoresysteem ontwikkeld. Die visindices (Index voor Biotische Integriteit, IBI) integreren de evaluatie van verschillende aspecten van de lokale visgemeenschap (bv. aantal vissoorten, percentage roofvissen ...). Aan de eindscore wordt telkens een analoge, kwalitatieve waardering gegeven die de visgemeenschap in haar geheel evalueert. Daardoor wordt het mogelijk de resultaten van verschillende waterlooptypes te vergelijken.

De visindex is een instrument dat toelaat de toestand van een visgemeenschap kwalitatief te evalueren. Een gezonde visgemeenschap vereist in de eerste plaats een goede fysisch-chemische waterkwaliteit, bijvoorbeeld voldoende zuurstof en niet te veel voedings- of toxische stoffen. Daarnaast speelt ook de structuur van een waterloop een grote rol. Voldoende mogelijkheden voor migratie, vrije meandering en natuurlijke oevers zijn daarin belangrijke elementen.

Uw eigen indicatorrapport
Voeg deze fiche toe aan uw eigen 'Indicatorrapport à la carte' door hierboven aan te klikken.
D P S I R

Figuren

Bron: MIRA op basis van INBO (WWW.MILIEURAPPORT.BE)
Cijfers in Excel.
Maak link naar deze figuur
Open grafiek in nieuw venster

Verloop

Langzame verbetering maar nog lange weg te gaan

In de periode 2009-2014 had geen enkele van de 813 onderzochte meetplaatsen een uitstekende kwaliteit volgens de visindex en slechts 7 % had een goede kwaliteit. Het merendeel van de meetplaatsen had een ontoereikende (42 %), matige (29 %) of slechte (22 %) kwaliteit. Het erg lage percentage meetplaatsen met een goede of uitstekende kwaliteit illustreert de lange weg die nog af te leggen is om te voldoen aan de doelstelling van de Europese kaderrichtlijn Water.

Voor 415 meetplaatsen kon een vergelijking gemaakt worden tussen de resultaten van 1997-2002, 2003-2008 en 2009-2014. De toestand is langzaam verbeterd: het percentage meetplaatsen met een goede kwaliteit is licht gestegen en het percentage meetplaatsen met een slechte kwaliteit is duidelijk gedaald.

Op de resultaten van 88 meetplaatsen kon een statistische trendanalyse uitgevoerd worden over de periode 1997-2014. Het merendeel van die meetplaatsen (74) vertoonde geen statistisch aantoonbare trend, 13 meetplaatsen zijn significant verbeterd en 1 meetplaats ging significant achteruit. De lichte verbetering van de algemene toestand in Vlaanderen doet zich dus lang niet op alle meetplaatsen voor en lijkt eerder het gevolg van een gevoelige verbetering op een beperkt aantal meetplaatsen.

De langzame verbetering van de toestand heeft in de eerste plaats te maken met de fysisch-chemische waterkwaliteit die op vele plaatsen in Vlaanderen merkelijk verbeterd is. Ook maatregelen als de inrichting van vistrappen, die migratiebarrières opheffen, hebben een gunstig effect.

Om de visgemeenschappen van alle Vlaamse waterlopen in de gewenste toestand te brengen, is er nog erg veel werk te doen. Naast een verdere verbetering van de fysisch-chemische waterkwaliteit en de toegankelijkheid (migratiebarrières), is het nodig de waterlopen een meer natuurlijk karakter te geven, bv. door de aanleg van natuurvriendelijke oevers en de hermeandering van waterlopen.

DPSI-R (de verstoringsketen)

De verstoringsketen is een veelgebruikt analysekader in de internationale milieurapportering. De keten schematiseert de oorzaken tot en met de gevolgen van de milieuproblemen.

Schakel 1 Driving forces (Maatschappelijke activiteiten) de onderliggende oorzaken van de milieuproblemen (productie, consumptie, transport, recreatie, enz.)
Schakel 2 Pressure (Druk) de directe oorzaken van de verstoringen brongebruik (energie, water, ruimte, grondstoffen) emissies (lozingen naar lucht, water en bodem, afval)
Schakel 3 State (Toestand) de resulterende toestand in lucht, water en bodem
Schakel 4 Impact (Impact) een inschatting van de negatieve gevolgen van de milieukwaliteit voor mens, natuur en economie
Schakel 5 Response (Respons) het (beleids)antwoord op deze verstoringen

Indicators



DPSIR-chain

The DPSI-R chain is a frequently used analysis framework in international environmental reporting. The DPSI-R chain outlines the causes to the impacts of environmental problems.

Link 1 Driving forces the underlying causes of environmental problems (production, consumption, transportation, recreation, etc.)
Link 2 Pressure the direct causes of the disturbances from resource use (energy, water, space, materials) and emissions (discharges to air, water and soil, waste)
Link 3 State the resulting state in air, water and soil
Link 4 Impact an estimate of the negative effects of the environmental quality for man, nature and economy
Link 5 Response the (policy) response to these disturbances

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Terug naar overzicht