Deel deze pagina

Verzenden

Seizoenen (temperatuur)

De kwetsbaarheid van mens en natuur voor klimaatverandering wordt niet alleen bepaald door wijzigende jaargemiddelden, maar ook en zelfs nog meer door wijzigende extremen. Bovendien vergroten extreme temperaturen ook de blootstelling aan diverse schadelijke stoffen, zoals troposferische ozon en fijn stof.

Deze indicator geeft een eerste invulling aan de opvolging van temperatuurextremen, met name door de temperatuur per seizoen in beeld te brengen. Een andere indicator gaat in op de eigenlijke temperatuurextremen.
Uw eigen indicatorrapport
Voeg deze fiche toe aan uw eigen 'Indicatorrapport à la carte' door hierboven aan te klikken.
D P S I R

Figuren

Bron: MIRA op basis van KMI (WWW.MILIEURAPPORT.BE)
Cijfers in Excel.
Maak link naar deze figuur
Open grafiek in nieuw venster

Verloop

Alle seizoenen worden warmer

De figuren zetten voor België (meetpunt Ukkel) de temperatuurevolutie per seizoen uit. In alle 4 de seizoenen blijkt een significante stijging aan de gang.

Toch zijn er ook verschillen:
  • de temperatuurstijging is het sterkst in de lente, en het patroon van de stijging is erg gelijkend op dat van de jaargemiddelde temperatuur. De trendlijn geeft aan dat in 2016 de lentetemperatuur al 2,8 °C hoger ligt dan in 1833. In het laatste decennium bedroeg de stijging nog 0,3 °C, maar de laatste jaren blijkt de stijging van jaar op jaar niet meer significant;
  • in de zomermaanden stijgt de temperatuur meer geleidelijk. De zomertemperatuur ligt inmiddels 2,0 °C hoger dan bij het begin van de metingen. De stijging blijft ook in de laatste jaren significant, en het stijgingsritme bedraagt ondertussen 0,3 °C per decennium;
  • de herfsttemperatuur komt inmiddels 2,1 °C uit boven het niveau van 1833, en stijgt momenteel aan bijna 0,3 °C per decennium. Ook deze stijging blijft de laatste jaren significant aanhouden;
  • van de 4 seizoenen vertoont de winter de grootste variatie in gemiddelde temperatuur. Toch vertoont over de jaren heen ook de wintertemperatuur een significante stijging: de trendlijn ligt 2,1 °C hoger in 2016 dan in 1834. Het significante stijgingstempo bedraagt ondertussen ruim 0,1 °C per decennium.

Deze vaststellingen sluiten aan bij de waarnemingen in Europa. Daar blijkt dat de zomertemperaturen in de laatste 3 decennia (1986-2015) de warmste waren in minstens 2000 jaar, en dat die temperaturen significant buiten de zone van natuurlijke variabiliteit liggen. Binnen Europa blijkt de grootste opwarming in de zomer plaats te vinden op het Iberisch schiereiland, terwijl in de winter Scandinavië het sterkst opwarmt.

Meer info

Wat zijn de verwachtingen voor klimaatverandering in Vlaanderen en omgeving voor de toekomst? Welke gevolgen heeft dit? En hoe kunnen we ons tijdig aanpassen om de effecten van klimaatverandering op te vangen? Deze vragen krijgen een antwoord in het MIRA Klimaatrapport 2015, over waargenomen en toekomstige klimaatveranderingen. Aan de hand van scenario’s is de bandbreedte van de verwachtingen tegen 2030, 2050 en zelfs 2100 in beeld gebracht. Daarbij gaat heel wat aandacht naar de mogelijke evolutie van jaar-, seizoen- en maandgemiddelde temperaturen en diverse temperatuurextremen. Ook de ruimtelijke verschillen in klimaatverandering die zich kunnen aftekenen binnen Vlaanderen en omgeving komen expliciet aan bod.

Om de vier jaar brengt het Europees Milieuagentschap (EMA) een rapport uit dat op basis van indicatoren de actuele toestand en mogelijke veranderingen in klimaattoestand, impact en kwetsbaarheid voor Europa in kaart brengt. Het meest recente rapport dateert van januari 2017: Climate change, impacts and vulnerability in Europe 2016 (pdf, 64 MB).

DPSI-R (de verstoringsketen)

De verstoringsketen is een veelgebruikt analysekader in de internationale milieurapportering. De keten schematiseert de oorzaken tot en met de gevolgen van de milieuproblemen.

Schakel 1 Driving forces (Maatschappelijke activiteiten) de onderliggende oorzaken van de milieuproblemen (productie, consumptie, transport, recreatie, enz.)
Schakel 2 Pressure (Druk) de directe oorzaken van de verstoringen brongebruik (energie, water, ruimte, grondstoffen) emissies (lozingen naar lucht, water en bodem, afval)
Schakel 3 State (Toestand) de resulterende toestand in lucht, water en bodem
Schakel 4 Impact (Impact) een inschatting van de negatieve gevolgen van de milieukwaliteit voor mens, natuur en economie
Schakel 5 Response (Respons) het (beleids)antwoord op deze verstoringen

Indicators



DPSIR-chain

The DPSI-R chain is a frequently used analysis framework in international environmental reporting. The DPSI-R chain outlines the causes to the impacts of environmental problems.

Link 1 Driving forces the underlying causes of environmental problems (production, consumption, transportation, recreation, etc.)
Link 2 Pressure the direct causes of the disturbances from resource use (energy, water, space, materials) and emissions (discharges to air, water and soil, waste)
Link 3 State the resulting state in air, water and soil
Link 4 Impact an estimate of the negative effects of the environmental quality for man, nature and economy
Link 5 Response the (policy) response to these disturbances

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Terug naar overzicht