Deel deze pagina

Verzenden

Humane biomonitoring - effectmerkers neurologische ontwikkeling

De blootstelling en effecten van schadelijke stoffen bij de bevolking kan ingeschat worden met behulp van biomonitoring. Hierbij wordt de inwendige dosis van een stof in bloed, urine of andere biologische media (blootstellingsmerkers) gemeten waardoor alle bronnen die bijdragen tot deze blootstelling meegenomen worden. Deze inwendige blootstelling kan gekoppeld worden aan vroegtijdige omkeerbare biologische effecten of gezondheidseffecten (effectbiomerkers).

In het kader van het Steunpunt Milieu en Gezondheid werden twee Vlaamse humane biomonitoringsprogramma’s (VHBP) uitgevoerd. In opeenvolgende campagnes werden bij pasgeborenen (navelstrengbloed), adolescenten en volwassenen milieugevaarlijke stoffen gemeten. In het eerste VHBP werd nagegaan of het mogelijk was om verschillen te meten bij bewoners van verschillende gebieden. In het tweede VHBP wil men referentiewaarden voor de algemene bevolking in Vlaanderen bepalen, dit noemt men de referentiebiomonitoring.
De resultaten zijn geen streefwaarden of normen gebaseerd op gezondheidsrisico’s maar kunnen wel een vergelijkingsbasis vormen. De gemiddelden zijn de gemiddelde waarden, de P90 geeft een idee van de hoogste piekwaarden; de P10 geeft een idee van de laagste piekwaarden.

Milieupolluenten kunnen een effect hebben op de verstandelijke ontwikkeling van jongeren en op bepaalde gedragskenmerken. Zo is gekend dat lood zelfs in lage dosissen een effect heeft op de aandacht. Deze merkers van neurologische ontwikkeling  werden ook bepaald in het VHBP.

Uw eigen indicatorrapport
Voeg deze fiche toe aan uw eigen 'Indicatorrapport à la carte' door hierboven aan te klikken.
D P S I R

Figuren

Resultaten typisch mannelijk en vrouwelijk gedrag

Bron: Steunpunt Milieu & gezondheid (2010)



Verloop

In het 2e VHBP werden volgende neurologische merkers bepaald:

  • gender gedrag
  • pyschopathologisch gedrag
  • neurocognitieve metingen

Het gendergedrag werd onderzocht a.d.h.v. het speelgedrag met typisch vrouwelijke, typisch mannelijke en neutrale speeltjes. Hierbij bleek dat meisjes meer vrouwelijk gedrag vertonen, maar dat de onderzochte jongens niet meer typisch mannelijk speelgedrag vertonen dan de onderzochte meisjes.

Voor het psychopathologisch gedrag werden emotionele problemen, gedragsproblemen en hyperactiviteit en oplettendheid, problemen met leeftijdsgenoten, sociale problemen en algemene problemen bekeken. De meisjes scoren iets hoger dan de jongens, behalve voor gedragsproblemen.

Bij de neurocognitieve metingen werden 4 testen uitgevoerd, voor het bepalen van een aantal functies zoals psychomotoriek, informatieverwerkingssnelheid, volgehouden aandacht, korte termijngeheugen, motorische snelheid … Er werden bij de verschillende testen verschillen tussen geslacht opgemerkt.

DPSI-R (de verstoringsketen)

De verstoringsketen is een veelgebruikt analysekader in de internationale milieurapportering. De keten schematiseert de oorzaken tot en met de gevolgen van de milieuproblemen.

Schakel 1 Driving forces (Maatschappelijke activiteiten) de onderliggende oorzaken van de milieuproblemen (productie, consumptie, transport, recreatie, enz.)
Schakel 2 Pressure (Druk) de directe oorzaken van de verstoringen brongebruik (energie, water, ruimte, grondstoffen) emissies (lozingen naar lucht, water en bodem, afval)
Schakel 3 State (Toestand) de resulterende toestand in lucht, water en bodem
Schakel 4 Impact (Impact) een inschatting van de negatieve gevolgen van de milieukwaliteit voor mens, natuur en economie
Schakel 5 Response (Respons) het (beleids)antwoord op deze verstoringen

Indicators



DPSIR-chain

The DPSI-R chain is a frequently used analysis framework in international environmental reporting. The DPSI-R chain outlines the causes to the impacts of environmental problems.

Link 1 Driving forces the underlying causes of environmental problems (production, consumption, transportation, recreation, etc.)
Link 2 Pressure the direct causes of the disturbances from resource use (energy, water, space, materials) and emissions (discharges to air, water and soil, waste)
Link 3 State the resulting state in air, water and soil
Link 4 Impact an estimate of the negative effects of the environmental quality for man, nature and economy
Link 5 Response the (policy) response to these disturbances

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Terug naar overzicht