Deel deze pagina

Verzenden

Milieu, mens en gezondheid

De milieukwaliteit van onze leefomgeving beïnvloedt onze gezondheid. Blootstelling aan milieuvervuilende stoffen of polluenten, zoals fijn stof of zware metalen, gebeurt via lucht, (drink)water, bodem en voeding. Heel wat factoren bepalen samen de impact van die blootstelling op onze gezondheid, o.a. ernst en duur van de blootstelling, leeftijd en geslacht van de blootgestelde persoon, aanwezigheid van andere polluenten,….

De relatie tussen milieu, mens en gezondheid is complex, vaak liggen meerdere milieufactoren aan de basis van een welbepaald gezondheidseffect. We brengen hier de impact van milieu op de menselijke gezondheid in Vlaanderen in kaart aan de hand van twee types indicatoren.

  1. Een eerste type indicatoren drukt de milieu-impact uit in het aantal verloren gezonde levensjaren of ‘Disability-Adjusted Life Years’ (DALY’s). De DALY indicator laat toe om verschillende gezondheidseffecten af te wegen, deze op te volgen in de tijd  of te vergelijken tussen regio’s of landen.
  2. Een tweede type indicatoren is gebaseerd op Humane Biomonitoring (HBM). Met HBM wordt de blootstelling van de mens aan milieuvervuilende stoffen gemeten in het menselijk lichaam (zoals bloed, urine, haar,…). De milieuvervuilende stoffen kunnen van verschillende bronnen afkomstig zijn en via verschillende routes opgenomen worden (zoals vervuilde lucht of voeding). In het kader van het Steunpunt voor Milieu en Gezondheid werden drie Vlaamse HBM-campagnes uitgevoerd (FLEHS I: First Flemish Environment and Health Study: 2002-2006; FLEHS II: 2007-2011 en FLEHS III: 2012-2015). Op basis van criteria (biologisch, maatschappelijk en methodologisch) geformuleerd in een MIRA onderzoeksrapport (VITO, 2017), en een expertenoverleg, werden uit de beschikbare Vlaamse biomonitoringsdata (FLEHS I-III) zes polluenten geselecteerd en uitgewerkt tot HBM indicatoren. De helft van de geselecteerde polluenten behoort tot de groep van de zware metalen (arseen, cadmium en lood), de andere helft tot de groep van de persistente organische polluenten.
   
Uw eigen indicatorrapport
Voeg deze fiche toe aan uw eigen 'Indicatorrapport à la carte' door hierboven aan te klikken.

Onderzoeksrapporten

Onderzoeksrapport "Ontwikkeling van milieu-indicatoren gebaseerd op Humane Biomonitoringsresultaten in Vlaanderen" (2017) (pdf, 3MB)

Onderzoeksrapport 'Inschatting ziektelast en externe kosten veroorzaakt door verschillende milieufactoren in Vlaanderen' (2012) (pdf, 3,50 MB)

Achtergronddocument Milieu, mens en gezondheid (2007) (pdf, 1,28 MB)

Onderzoeksrapport "Gezondheidseffecten van blootstelling aan omgevingsconcentraties van mutagene of hormoonverstorende agentia" (2004) (PDF, 0,9MB)

Onderzoeksrapport "Kwantificering van gezondheidsrisico's aan de hand van DALYs en externe gezondheidskosten" (2003) (PDF, 0,9 MB)

Onderzoeksrapport "Gevolgen voor de mens: vruchtbaarheidsproblemen" (2002) (PDF, 1,5 MB)

Onderzoeksrapport "Gevolgen voor de mens: astma" (2002) (PDF, 0,6 MB)

Andere publicaties

Milieugevaarlijke stoffen en gezondheid - Op zoek naar relaties tussen concentraties en effecten (2007) (pdf, 551 KB)

Milieugevaarlijke stoffen en gezondheid - met welke milieubelasting starten pasgeborenen? (2005) (PDF, 0,5 MB)

DPSI-R (de verstoringsketen)

De verstoringsketen is een veelgebruikt analysekader in de internationale milieurapportering. De keten schematiseert de oorzaken tot en met de gevolgen van de milieuproblemen.

Schakel 1 Driving forces (Maatschappelijke activiteiten) de onderliggende oorzaken van de milieuproblemen (productie, consumptie, transport, recreatie, enz.)
Schakel 2 Pressure (Druk) de directe oorzaken van de verstoringen brongebruik (energie, water, ruimte, grondstoffen) emissies (lozingen naar lucht, water en bodem, afval)
Schakel 3 State (Toestand) de resulterende toestand in lucht, water en bodem
Schakel 4 Impact (Impact) een inschatting van de negatieve gevolgen van de milieukwaliteit voor mens, natuur en economie
Schakel 5 Response (Respons) het (beleids)antwoord op deze verstoringen

Indicators



DPSIR-chain

The DPSI-R chain is a frequently used analysis framework in international environmental reporting. The DPSI-R chain outlines the causes to the impacts of environmental problems.

Link 1 Driving forces the underlying causes of environmental problems (production, consumption, transportation, recreation, etc.)
Link 2 Pressure the direct causes of the disturbances from resource use (energy, water, space, materials) and emissions (discharges to air, water and soil, waste)
Link 3 State the resulting state in air, water and soil
Link 4 Impact an estimate of the negative effects of the environmental quality for man, nature and economy
Link 5 Response the (policy) response to these disturbances

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Terug naar overzicht